|
Nagłówki – do sześciu znaków = obejmujących tekst. Pierwszego nagłówka nie powinno się używać, ponieważ jest nim tytuł całego artykułu. Zasadniczo najczęściej używa się nagłówków od drugiego do czwartego stopnia.
Na stronach Wiki możliwe technicznie jest wstawianie pewnych fragmentów kodu języka HTML i XHTML, które służą do tworzenia stron internetowych, nie jest to jednak specjalnie zalecane. Przy edycji i tworzeniu artykułów należy używać formatowania zgodnego z mechanizmem Wiki (tzw. WikiTagi), którego opis znajdziesz poniżej.
Jeżeli do tej pory korzystałeś z HTML lub XHTML, zobacz koniecznie Wikipedia:Uwagi na temat korzystania ze znaczników HTML
Poniżej znajduje się zbiór metod formatowania tekstu, dostępnych w ramach mechanizmu wiki:
[edytuj] Rozdziały, akapity, listy i linie
| Opis / Wygląd przykładowy |
Kod do przykładu |
|
Nagłówki – do sześciu znaków = obejmujących tekst. Pierwszego nagłówka nie powinno się używać, ponieważ jest nim tytuł całego artykułu. Zasadniczo najczęściej używa się nagłówków od drugiego do czwartego stopnia.
[edytuj] Podrozdział
|
= Część =
== Rozdział ==
=== Podrozdział ===
==== poziom 4 ====
===== poziom 5 =====
====== poziom 6 ======
|
|
Nowe akapity – po prostu dwa razy naciśnij enter.
Wypróbuj w brudnopisie przez kliknięcie na linku "Edycja tej strony". Jeżeli naciśniesz enter tylko raz, nowy akapit nie zostanie utworzony.
Pojedyncze przejście do nowej linii nic nie robi.
Ale pusta linijka
rozpoczyna nowy akapit.
|
Pojedyncze przejście do
nowej linii nic nie robi.
Ale pusta linijka
rozpoczyna nowy akapit.
|
|
Wymuszenie nowego wiersza – XHTML
Można wymusić przejście do nowej linii
bez rozpoczynania nowego akapitu.
|
Można wymusić przejście do nowej linii<br />
bez rozpoczynania nowego akapitu.
|
|
Lista nienumerowana
- przykłady:
- Listy są pożyteczne:
- systematyzują tekst
- przejrzyście wyglądają
|
* Listy są pożyteczne:
** systematyzują tekst
** przejrzyście wyglądają
|
|
Listy numerowane
- Wyliczenia (listy numerowane) też są pożyteczne
- bardzo systematyzują tekst
- łatwo się je czyta
|
# Wyliczenia (listy numerowane) też są pożyteczne
# bardzo systematyzują tekst
## łatwo się je czyta
|
|
Definicje
- Pojęcie1
- Definicja pierwsza
- Pojęcie2
- Definicja druga
|
; Pojęcie1 : Definicja pierwsza
; Pojęcie2 : Definicja druga
|
|
Listy złożone:
- Lista numerowana
- Pierwszy element
- Drugi element
- Więcej elementów
|
# Lista numerowana
#* Pierwszy element
#* Drugi element
# Więcej elementów
|
|
Wcięcia w tekście tworzy się przez rozpoczynanie linii od ":".
Tekst bez wcięcia
- wcięcie pojedyncze
- wcięcie podwójne
-
- wcięcie wielokrotne
|
Tekst bez wcięcia
: wcięcie pojedyncze
:: wcięcie podwójne
:::: wcięcie wielokrotne
|
|
Tekst preformatowany (wcięty, czcionka nieproporcjonalna, wiersze nie będą łamane ani łączone przez przeglądarkę) można uzyskać przez poprzedzenie każdego wiersza spacją lub ujęcie w znaczniki XHTML:
<pre> i </pre>
Tekst bez wcięcia
IF (linia zaczyna się od białego znaku) THEN
będzie formatowana tak jak jest wpisana;
specjalnym rodzajem czcionki;
linie nie będą się składać;
ENDIF
jest to przydatne do:
• wklejania uprzednio sformatowanego tekstu;
• opisów algorytmów;
• ascii artu;
|
Tekst bez wcięcia
IF (linia zaczyna się od białego znaku) THEN
będzie formatowana tak jak jest wpisana;
specjalnym rodzajem czcionki;
linie nie będą się składać;
ENDIF
jest to przydatne do:
• wklejania uprzednio sformatowanego tekstu;
• opisów algorytmów;
• ascii artu;
|
|
Listingi programów – możliwe jest automatyczne kolorowanie składni źródeł programów, trzeba je ująć między znaczniki <source lang="kod języka"> i </source>
int main(int argc, char **argv)
{
int x = 0;
return x;
}
|
<source lang="c">
int main(int argc, char **argv)
{
int x = 0;
return x;
}
</source>
|
|
Tekst wycentrowany – XHTML
Tekst można centrować.
|
<div style="text-align: center">Tekst można centrować.</div>
|
|
Poziome linie rozdzielające – co najmniej cztery znaki - w dowolnym miejscu wiersza
powyżej
poniżej
i jeszcze niżej
|
powyżej
----
poniżej
----
i jeszcze niżej
|
[edytuj] Polecenia formatujące, znaki specjalne
Uwaga: nie każda przeglądarka potrafi poprawnie wyświetlać wszystkie znaki specjalne!
Należy zwrócić uwagę, że nie trzeba się tego uczyć na pamięć – podstawowe znaki specjalne są dostępne przy oknie edycji tekstu.
| Opis |
Wygląd przykładowy |
Kod do przykładu |
|
Wyróżnienia tekstu
|
Tekst pisany kursywą
Tekst pogrubiony
Tekst pisany pogrubioną kursywą
Także w równaniach (wzorach): F = m a.
|
''Tekst pisany kursywą''<br />
'''Tekst pogrubiony'''<br />
'''''Tekst pisany pogrubioną kursywą'''''<br />
Także w równaniach (wzorach): '''F''' = '''''m''''' ''a''.
|
|
Zmniejszenie czcionki (niezalecane, lepiej użyć sposobu poniżej)
|
czcionka zmniejszona
wygląda właśnie tak
|
czcionka zmniejszona<br />
wygląda <small>właśnie tak </small>
|
|
Zwiększenie czcionki (niezalecane, lepiej użyć sposobu poniżej)
|
czcionka zwiększona
wygląda właśnie tak
|
czcionka zwiększona<br />
wygląda <big>właśnie tak </big>
|
|
Zmiany czcionki
Ale == ... == jest lepsze do oznaczania rozdziałów.
|
Zmiana koloru czcionki Zmiana wielkości czcionki
|
<span style="color: red">Zmiana koloru czcionki</span>
<span style="font-size: 80%">Zmiana wielkości czcionki</span>
|
|
Czcionka o równych szerokościach znaków, używana do oznaczania określeń technicznych technical terminology
|
Font do technicznych pojęć
|
Font do
<tt>technicznych pojęć</tt>
|
|
Przekreślenie i podkreślenie
|
Można przekreślać tekst
i podkreślać go. Pożyteczne w edycji.
|
Można <del>przekreślać</del> tekst<br />
i <u>podkreślać</u> go.
|
| Umlauty i akcenty: (Zobacz Znaki specjalne w Wikipedii) |
À Á Â Ã Ä Å Æ
Ç È É Ê Ë Ì Í
Î Ï Ñ Ò Ó Ô Õ
Ö Ø Ù Ú Û Ü ß
à á â ã ä å æ
ç è é ê ë ì í
î ï ñ ò ó ô õ
ö ø ù ú û ü ÿ
|
À Á Â Ã Ä Å Æ
Ç È É Ê Ë Ì Í
Î Ï Ñ Ò Ó Ô Õ
Ö Ø Ù Ú Û Ü ß
à á â ã ä å æ
ç è é ê ë ì í
î ï ñ ò ó ô õ
ö ø ù ú û ü ÿ
|
|
Znaki przestankowe
|
„ ” ’ ¿ ¡ « » § ¶ † ‡ • – —
|
„ ” ’ ¿ ¡ « » §
¶ † ‡ • – —
|
|
Znaki towarowe i walut
|
™ © ® ¢ € ¥ £ ¤
|
™ © ® ¢ € ¥ £ ¤
|
|
Indeks dolny i górny
|
górny: x2 dolny: x2
|
górny: x<sup>2</sup>
dolny: x<sub>2</sub>
|
|
Alfabet grecki
|
α β γ δ ε ζ η
θ ι κ λ μ ν ξ
π ρ σ ς τ υ φ
χ ψ ω
Γ Δ Θ Λ Ξ Π Σ
Φ Ψ Ω
|
α β γ δ ε ζ η
θ ι κ λ μ ν ξ
π ρ σ ς τ υ φ
χ ψ ω
Γ Δ Θ Λ Ξ Π Σ
Φ Ψ Ω
|
|
Matematyka (Zobacz Znaki specjalne w Wikipedii, Wikipedia:Edycja wzorów)
|
∫ ∑ ∏ √ ± ∞
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥ →
× · ÷ ∂ ′ ″ ∇
‰ ° ∴ ℵ
ø ∈ ∋ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇
¬ ∧ ∨ ∃ ∀ ⇒ ⇔
|
∫ ∑ ∏ √ ± ∞
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥ →
× · ÷ ∂ ′ ″ ∇
‰ ° ∴ ℵ
ø ∈ ∋ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇
¬ ∧ ∨ ∃ ∀ ⇒ ⇔
|
|
Większy odstęp niż zwykle, bez przejścia do nowej linii
Pożyteczne w równaniach.
|
x² ≥ 0
|
x² ≥ 0
|
|
Przykład równania z całką (zacznij każdą linię od spacji)
|
∞ -x²
∫ e dx = √π
-∞
|
∞ -x²
∫ e dx = √π
-∞
|
LAΤΕΧ: 
|
|
[edytuj] Formatowanie spisu treści
Spis treści jest generowany automatycznie przez mechanizm Wiki, jeśli w tekście pojawią się więcej niż trzy nagłówki. Istnieją trzy komendy związane z formatowaniem spisu treści. Są to:
- __TOC__ (w tym miejscu pojawi się spis treści)
- __NOTOC__ (spisu treści w ogóle nie będzie widać na stronie)
- __FORCETOC__ (wymuszone zostanie pojawienie się spisu treści)
Dodatkowo istnieje komenda __NOEDITSECTION__, która pozwala na zablokowanie możliwości edycji sekcji (domyślnie można edytować pojedynczą sekcję zamiast całego artykułu). Ściślej – znikną po prostu linki dające możliwość edycji ("[Edytuj]"), które standardowo pojawiają się przy tytule każdej sekcji.
Natomiast, jeśli wpiszesz {{Spis treści}} to spis treści będzie przylegał do prawej krawędzi strony i jednocześnie będzie opływany z lewej strony przez tekst.
[edytuj] Ukrywanie treści i pokazywanie kodu
- Aby ukryć treść można użyć nastepującego kodu:
<!-- ta treść nie będzie widoczna na stronie -->,
co spowoduje, że treść pomiędzy znakami < > nie będzie widoczna na samej stronie po jej zapisaniu, ale będzie ją mozna zobaczyć po wybraniu opcji edytuj. Po <! i bezpośrednio przed > można wprowadzić większą ilość znaków "-", aby komunikat był dobrze widoczny przy wybraniu opcji edytuj.
Stosuje się to np. gdy ze względu na częste dopisywanie tekstu w przypadku meta-stron kategorie i interwiki są umieszczane na górze strony, a nie na dole, jak przyjęte jest w standardzie Wikipedii. Zobacz
- Aby pokazać kod, jaki jest użyty, np. właśnie na stronach pomocy, używa się specjalnego kodu <nowiki>
Powoduje to, że zastosowany kod "nie działa".
Przykładowo [[link]] normalnie działający w taki sposób:
link
po zastosowaniu kodu <nowiki>[[link]]</nowiki> będzie widoczny właśnie w postaci [[link]] po zapisaniu strony.
Uwaga Aby pokazać bardziej skomplikowany kod, np. tabeli, zastosowanie <nowiki> powoduje, że sam kod się spłaszcza:
{| class="wikitable" |- ! Pierwsza kolumna ! Druga ! Trzecia |- | Tu coś wpiszemy | i tu coś | i tu jeszcze coś |}
Można wówczas zrobić to w taki sposób, że <nowiki> wpisujemy nad kodem, który chcemy pokazać, jednak przed <nowiki> wolną spację i analogicznie pod prezentowanym kodem z wolną spacją dajemy </nowiki> :
<nowiki>
{| class="wikitable"
|-
! Pierwsza kolumna
! Druga
! Trzecia
|-
| Tu coś wpiszemy
| i tu coś
| i tu jeszcze coś
|}
</nowiki>
W efekcie otrzymujemy kod prostej tabelki
{| class="wikitable"
|-
! Pierwsza kolumna
! Druga
! Trzecia
|-
| Tu coś wpiszemy
| i tu coś
| i tu jeszcze coś
|}
- Można zamiast tego użyć łatwiejszej opcji <pre>
<pre>
{| class="wikitable"
|-
! Pierwsza kolumna
! Druga
! Trzecia
|-
| Tu coś wpiszemy
| i tu coś
| i tu jeszcze coś
|}
</pre>
Co da taki sam efekt
[edytuj] Do opisania
<noinclude> i <includeonly>
[edytuj] Polskie znaki
Litera
ISO 8859-2 (dec & hex)
windows-1250 (dec & hex)
UTF-8
Unicode
encja
ą 177 0xB1 185 0xB9 0xC485 0x0105 &aogonek;
ć 230 0xE6 230 0xE6 0xC487 0x0107 ć
ę 234 0xEA 234 0xEA 0xC499 0x0119 &eogonek;
ł 179 0xB3 179 0xB3 0xC582 0x0142 &lstroke;
ń 241 0xF1 241 0xF1 0xC584 0x0144 ń
ó 243 0xF3 243 0xF3 0xC3B3 0x00F3 ó
ś 182 0xB6 156 0x9C 0xC59B 0x015B ś
ź 188 0xBC 159 0x9F 0xC5BA 0x017A ź
ż 191 0xBF 191 0xBF 0xC5BC 0x017C &zdotabove;
Ą 161 0xA1 165 0xA5 0xC484 0x0104 &Aogonek;
Ć 198 0xC6 198 0xC6 0xC486 0x0106 Ć
Ę 202 0xCA 202 0xCA 0xC498 0x0118 &Eogonek;
Ł 163 0xA3 163 0xA3 0xC581 0x0141 &Lstroke;
Ń 209 0xD1 209 0xD1 0xC583 0x0143 Ń
Ó 211 0xD3 211 0xD3 0xC393 0x00D3 Ó
Ś 166 0xA6 140 0x8C 0xC59A 0x015A Ś
Ź 172 0xAC 143 0x8F 0xC5B9 0x0179 Ź
Ż 175 0xAF 175 0xAF 0xC5BB 0x017B &Zdotabove;
Korzystanie z powyższej tabeli raczej nie będzie konieczne. Należy jednak zwrócić uwagę, że jeśli wstawiamy polskie znaki na Wikipedię w innym języku, to czasem może to stanowić problem (choć nie powinno ze względu na zastosowanie międzynarodowego kodowania UTF-8). Na wszelki wypadek warto zrobić podgląd i sprawdzić, czy wszystko jest jak należy.
[edytuj] Zobacz też
|